Een website voor en door liefhebbers van fantasy
Drakenvuur is een serie interviews op Drakengloed.nl
met tien vaste vragen
September vorig jaar debuteerde Paul Evanby met De scrypturist als fantasyauteur bij uitgeverij Mynx. Tot dat moment van hij voornamelijk bekend als sciencefictionauteur en als jongste winnaar ooit van de befaamde Millennium-prijs, welke later werd omgedoopt tot de Paul Harland Prijs. Zijn verhalen verschenen onder verschillende pseudoniemen in diverse anthologieën, collecties en tijdschriften, zoals de Ragnarok-bundels van Babel Publications, de Zwartboeken van Verschijnsel, Holland SF, Waen Sinne en meer. In 1995 verscheen Systems of Romance, een bundel met Engelstalige verhalen van zijn hand in samenwerking met de vroegtijdig gestorven schrijver Paul Harland: een collectie die in Groot-Brittannië onthaald werd met lovende kritieken. Acht jaar later verscheen bij Babel de collectie Gödel Slam, een bundeling van elf Nederlandstalige verhalen. Met het titelverhaal had Evanby in 2001 voor de tweede keer de Millennium-prijs gewonnen.
Heb je een vast schrijfproces?
Mijn proces is dat ik per dag een bepaald vast aantal
woorden moet schrijven. Meestal doe ik dat achter de computer thuis,
maar soms gaat de laptop mee en schrijf ik bijvoorbeeld in de trein.
Absolute stilte is geen noodzaak, maar als er te nadrukkelijk
omgevingsgeluid is, dan zet ik wel eens een koptelefoon op met
niet-vocale muziek. (Als ik woorden maak wil ik niet afgeleid worden
door andermans woorden.) Rituele offerandes aan de muze zijn thee en
chocolade.
Welke fantasy lees jij zelf graag?
Ik lees graag aan de randen van het genre. Ik heb een
hekel aan de platgetreden paden (om eens een platgetreden uitdrukking te
gebruiken.) Een draak, bijvoorbeeld, moet wel erg bijzonder gedaan zijn
wil ik daar nog enige leestijd in investeren. Favoriete fantasy-auteurs
wisselen, en de meeste ervan zijn eigenlijk moeilijk te omschrijven als
'fantasy-auteur'. Enkele namen: Samuel R. Delany (Nevèrÿon),
Ursula K. LeGuin (Orsinia), Roger Zelazny (Amber),
Fritz Leiber, M. John Harrison, China Miéville,
Jeff VanderMeer.
Wat is in jouw ogen de ideale lengte voor een fantasyreeks?
Nog een open deur: een reeks moet zo lang zijn als
nodig. Als dat één boek is, prima. Als het er tien zijn, ook goed.
Waarbij aangetekend moet worden dat hoe langer de reeks, hoe sterker het
basisidee moet zijn. De obsessie met trilogieën begrijp ik niet.
Waar vind jij de inspiratie voor je verhalen?
Fascinatie voor een bepaald denkbeeld; aangrijpende
actualiteit; serendipiteit: ideeën kunnen overal vandaan komen. Het
uitwerken is een organisch proces, maar ik begin nooit met woorden
opschrijven voordat ik weet waar het verhaal moet eindigen, zelfs al
concludeer ik halverwege misschien dat het een compleet andere kant op
moet.
Op welke manier ben jij in aanraking gekomen met de fantasy en heb jij besloten zelf ook binnen dit genre te gaan schrijven?
Tolkiens boeken waren de eerste fantasy die ik
las, al hebben die nooit de aandrang in me opgewekt om zelf te gaan
schrijven. Dat kwam later pas, na Mervyn Peake en Tanith Lee.
Ik ben echter altijd vooral sciencefictionschrijver geweest. Pas de
laatste jaren doe ik zelf aan fantasy. Dat was een welbewuste beslissing
die net zoveel te maken had met het stellen van een uitdaging aan mezelf
(doen wat je nog nooit eerder gedaan hebt) als met marktfactoren (doen
waar een publiek voor is.)
Was het moeilijk om voor je eerste boek een uitgever te vinden? En hoe snel was je succesvol binnen de fantasy?
Nee, Mynx was onmiddellijk geïnteresseerd. Ik zeg dit
zo stellig om een beetje het idee door te prikken dat grote Nederlandse
uitgevers per definitie niet geïnteresseerd zouden zijn om Nederlandse
fantasy uit te geven. Maar het probleem is wel dat om een manuscript
publiceerbaar te krijgen veel tijd geïnvesteerd moet worden van
uitgeverszijde. Nederlandse debutanten moeten als het ware van de grond
af opgebouwd worden, in tegenstelling tot buitenlanders, die dat proces
al bij hun eigen uitgever doormaakt hebben. Ook tijdens het schrijven
van De scrypturist zijn er meerdere feedbackrondes geweest met
redacteuren van de uitgeverij: onmisbare en onschatbaar waardevolle
suggesties.
Succesvol? We zullen zien. Ik heb nog steeds geen filmdeal...
Wie is jouw favoriete personage uit je eigen boeken?
Uiteraard hou ik van al mijn kinderen evenveel,
nietwaar? Dat gezegd hebbend, ben ik erg tevreden met Nishkigoh in De
scrypturist. Als balling in een wereld die hem totaal vreemd is, is hij
een tamelijk tragische figuur, maar hij weet zijn tegenslagen te
overwinnen met vindingrijkheid en doorzettingsvermogen.
Mijn personages zijn zelden autobiografisch. Ik ben gewoon niet
interessant genoeg.
Wordt fantasy in jouw ogen wel serieus genoeg genomen? Veel mensen vinden het vooral boeken voor kinderen. Zou het beeld ooit kunnen veranderen?
Hoe serieus zou je fantasy moeten nemen? En - mijn
favoriete tegenvraag - wat is literatuur? In mijn ogen zijn het allebei
marketingtermen. Ik heb daarnaast ook het idee dat als fantasy serieus
genomen wil worden, ze eerst zichzelf serieus zal moeten nemen. Dat
betekent: afstappen van de makkelijke oplossingen, de instant-plots, het
idee dat menselijk bestaan en geschiedenis altijd in absolute termen te
beschrijven zijn; dat er altijd een Ander is, in wat voor vorm ook, waar
we onze haat op kunnen richten zodat we niet zelf verantwoordelijk
hoeven te zijn voor wat er mis is; dat we alle problemen kunnen oplossen
door simpelweg het monster een staak in het hart te duwen, de koning te
onthoofden, de ring in het vuur te werpen. Ik heb met De scrypturist
geprobeerd me niet te conformeren aan zulke verwachtingen, maar ik heb
me van het begin af aan ook niet de illusie gemaakt dat het boek daarom
'serieuzer' genomen zou worden.
Welk boek ben jij op dit moment aan het lezen (of heb je onlangs gelezen)?
Net China Miéville's The City & The City
uit. Een geniaal idee goed uitgewerkt, al raakt hij soms verstrikt in
teveel uitleg. Het laatste traditionele fantasyboek dat ik gelezen heb
is echter Dragon in Chains van Daniel Fox. Oriëntaalse
fantasy, verrassende parallellen met de geschiedenis tussen China en
Taiwan. Vloeiend en heel fraai proza, dat soms echter teveel van het
goede kan worden. Plottechnisch hier en daar ook wat onevenwichtig.
Ben je op dit moment
weer bezig met een nieuw boek?
Ik ben nu bezig met een vervolg op De scrypturist. Het speelt een
tijd later, en er komen al bekende maar ook nieuwe personages in voor.
Verschijningsdatum is nog niet bekend.
Kijk hier voor meer over Paul Evanby op het forum van Drakengloed.
© Drakengloed.nl
Interview: 17 mei 2010